روزنامه-رسانه-خبر اس ام اس
از سارقان و جانیان خیلی نترسید،خطرهای بیرونی،خطرهای کوچکی هستندکه قابل کنترل هستند، باید ازخودمان بترسیم،از قضاوتهای بی دلیل درمورد دیگران،غرض ورزی ها و تهمت زدن ها بترسید. شایعه درست کردن و درگوشی حرف زدن و پچ پچ کردن ها،سارقان واقعی و خباثت های واقعی هستند .خطرهای بزرگ در اندرون هر فرد قرار دارد،ازچیزهایی که پول و جیب و کیف شما را تهدید می کند ،زیاد نترسید،بگذاریم به جایش به چیزهایی که وجدان مان را تهدید می کند،بیندیشیم. (ویکتور هوگو/نویسنده فرانسوی کتاب مشهور بینوایان )
مدیریت قضاوت امر سخت و پیچیده ای است که توسط ما مردم، گاهی به سادگی، با دانش یا بی دانش، با حساسیت یا بی حساسیت، با محبت یا بی محبت، با غرض یا بی غرض جاری وساری می شود. گروهی معتقدند چشم های بسته عدالت برای همین است که بتوند در ترازوی خود، بدون آنکه بداند متهم کیست، قضاوت را بسنجد. عده ای هم به طنز می گویند، فرشته ای که چشم هایش بسته است ، چگونه می تواند، عدالت را سنجیده و در ترازوی خود قرار دهد؟!
بدون شک با هر نگاهی که به فرشته عدالت بنگریم، قضاوت کردن را کار آسانی تصور نخواهیم کرد. بخشی از حقیقت در درون واقعیتی پنهان شده است که در ضمیر ناخودآگاه یا خودآگاه انسان های مورد قضاوت جود دارد.
هیچ قاضی عاقلی تاکنون نگفته است، که رای من، رای صدرصد است. همیشه یک درصد خطا در هر رای عادلانه ای هم وجود دارد. اما بدون شک رای 99 درصدی می تواند، چوبه دار یا رهایی انسان باشد.
بدیهی است همه قضاوت های انسانی درحوزه حقوقی و قتل و جنایت وتجاوزو دزدی قرارنمی گیرد. بخش عمده ای ازقضاوت های انسان عجول امروز در حوزه سیاست واقتصاد وفرهنگ وهنرو ورزش وخانواده و امثالهم انجام می گیرد.
مسایل روزمره اجتماعی،سیاسی،اقتصادی،اداری،شهری،خانوادگی،رفاقتی و ... از مهمترین حوزه هایی هستند که هرلحظه مورد قضاوت هر عابرکوچه و خیابان وهر مشتری و هرمراجعه کننده ای، از دوست تا غریبه قرار می گیرند.
قو قضائیه،دادگستری،دادگاه ها وفرشته چشم بسته عدالت هم که خودش ترازو دار عدالت یک جامعه یشمار می رود،هرلحظه مورد قضاوت و داوری دیگران است.
رسانه ها که خود تریبون بیان عدالت و بی عدالتی ها هستندهم درهرلحظه مورد قضاوت خوانندگان و شنوندگان و بینندگان خویش هستند.
علوم انسانی از چنان پیچیدگی هایی برخورداراست که اهل فن و دانشمندان این حوزه هم گاهی دست هایشان را در برابر وقایع و نظریات متفاوت بالا می برند.
به همین دلایل پیچیده است که در جهان امروز گستردگی علم و دانش باعث تخصصی شدن حوزه های مختلف و پدید آمدن واژه های کارشناسی و کارشناس شده است.
هرکدام ازما بیداری صبح تا خواب شبانه وحتی درخیال و رویا،درموضوعات گوناگون نظرمی دهیم، ازلحظه همراه شدن با دیگری درتاکسی و اتوبوس و مترو ومغازه و اداره ومسجد و کوچه و بازارو محفل خانوادگی تادنیای مجازی فیسبوک و ایمیل و...و حتی درتخصصی ترین موضوعات سیاسی و اقتصادی واجتماعی وشهری ومذهبی وپزشکی و علمی و حقوقی و بانکی و ... به ارایه دیدگاه های خود به عنوان محوری ترین، درست ترین وکارشناسی ترین یک موضوع می پردازیم،اظهارنظرمی کنیم،قضاوت می کنیم،نتیجه می گیریم وبد ترازهمه اگرموضوع بر وفق مراد ما نبود ویا نشد شایعه می سازیم و تهمت می زنیم.
روزگار ،روزگار عجیبی است،هرگز دانش دیگری را، حتی متخصص را،باور نداریم.
در جهانی که امروز در یک عضو کوچک اندام انسانی، مثلا در چشم، متخصص قرنیه، به بخش دیگر چشم،کاری ندارد،ما به عنوان کسی که فقط از داروها " آسپیرین و استامینوفن " را می شناسیم، هرلحظه در برخورد با یک موضوع پزشکی،اطلاعات شنیده و نادرست خود را به عنوان نسخه برای دیگری می پیچیم.
حوزه های علمی، لحظه به لحظه تفکیک پذیرترمی شوند.مثلا تبلیغات تجاری با تبلیغات سیاسی متفاوت هستند،ابزارهای آنها نیزباهم متفاوتند.برای هرکدام دانش خاص می خواهد.متخصص می خواهد،کارکشته می خواهد،اما آیا هرکس با دیدن چند آگهی تلویزیونی و کمی ذوق وجسارت وشارلاتینزم و... می تواند فکر کند که در این زمینه دانش و تخصص دارد؟
این موضوع متاسفانه تنها درپزشکی و یا تبلیغات جاری و ساری نیست. درهمه حوزه ها،هر لحظه شاهد آن هستیم.بیماری اظهار نظر همراه با نوعی قضاوت.
برگردیم به موضوع قضاوت.
آیا با دانشی محدود،حق داریم که هر لحظه و درهرموضوع، دیگری یا مسئله ای را مورد قضاوت قرار دهیم؟ برای چنین قضاوتی، آیا به دانش تخصصی آن مسلح شده ایم.
حوشبختانه شاید دانش هایی که کاربردی و اجرایی هستند ازمظان اینگونه افراد متخصص درهرچیز کمی درامان مانده باشند.
به طور مثال، اگر در این لحظه به هر انسانی بگوئیم، فایده گاو چیست، برای ما از شیر و پوست و گوشت آن تا شخم زدن صحبت می کند. به هر کس بگوئیم می توانی بازیگر سینما باشی، خودش را کمتر ار آنتونی کوئین و براد پیت خارجی و فلان هنر پیشه وطنی نمی داند و می پذیرد. اما اگر در دانش کاربردی موسیقی، بگوئیم، آیا حاضر هستی پیانو یا ویلون بنوازی،ازآن جایی که می داند با کشیدن اولین آرشه صدای ناموزنی بر خواهد خاست، قبول نخواهد کرد.دست به نجاری و برقکاری و سخت افزاری و نرم افزاری نخواهد زد،اما همانگونه که اشاره کردم در بسیاری از علوم ،هر کدام از ما یک خبره حرفه ای در حرافی هستیم.
در همین نشریه خودمان،گاهی چاپ یک یادداشت ساده یا یک مقاله بازتاب های عجیب و غریبی پیدا می کند،فرد یا افرادی را احساسی می کند،شتابزده اظهار نظر می کنند،مسایل شخصی را دخالت می دهند ودرنهایت قضاوت می کنند، وگاهی دست به قلم می شوند ویادداشتی هم برای این و آن ارسال می کنند و اگر پاسخی نشنوند دست به شایعه سازی می زنندو...
هدف این یادداشت این است که بگوید، ساده قضاوت نکنیم، تخصص را باور کنیم،در بررسی یک مقاله،شخصیت فردی یک نویسنده ویا شناخت درست یا غلط ما ازیک نفر به اندازه اهمیت مطلب بیان شده نیست.سالها است که اندیشمندان تکرار کرده اند که نبینید چه کسی این یا آن جمله را گفته، ببینید چه چیزی گفته شده است.من به عنوان سربیر نشریه به راحتی می توانم هر پاسخ و یا یادداشتی را که در مورد یک مقاله دیگر است چاپ کنم. مدیرمسئول و مدیرعامل هم در این مورد دست های من را باز گذاشته اند،اما آیا به راستی حق داریم که هر پاسخ نامناسبی را که عجولانه و یا احساسی و یا ..نوشته و ارسال می شود راچاپ کنیم؟
چند روز قبل ایمیلی را راجع به یک مقاله دریافت کردم،که اگر نویسنده اش اصرار می کرد چاپ هم می کردم ،هر چند خاصیتی نداشت و پرازغلط های نگارشی بود و بی توجهی کامل به این که در مقاله چه گفته شده بود و فقط با توجه به شناخت شخصی از نویسنده،به ایشان حمله شده بود.
باورکنیم که هیچکس با یک یادداشت و یا چند جمله در تعریف ازاین و آن به جایی نمی رسد، همانطور که با چند دشنام و نقدهم راه به جایی نخواهیم برد،آنها که اهل اندیشه هستند نه با تعریف و تمجید دیگری خوشحال و نه با دشنام وشایعه سازی از میدان کاروعمل وفکر خارج نمی شوند.
هر پاسخی برای هرموضوعی مناسب نیست،بسیاری وقت ها کسانی از من به خاطر استفاده از واژه های مدیریت کوتوله ها یا مدیریت محافظه کاری یا مدیریت سنتی یا مدیریت خام یا مدیریت نمیشه یا مدیریت اتاق دربسته یا مدیریت پیچوندن و...گله کرده اند. من با لبخندی پاسخ داده ام که بهتر است همذات پنداری نکنید،آب مسیر خودش را پیدا می کند.
یار دیگر تاکید می کنم که دنبال اینکه چه کسی چه گفته است نباشیم،بخوانیم و ببینیم چی گفته است، به جای یک قاضی ننشینیم وبه خاطر مسایل شخصی ویا اینکه از ریخت و قیافه و لباس دیگری خوشمان نمی آید قضاوت نکنیم،یادمان باشد که آنچه ما این جا و آن جا تکرار می کنیم، تبدیل به شایعه می شود.شایعه زیانباراست، جامعه را ازبین می برد.بومرنگ می شود، به سوی خود ما بر می گردد، ضربه می زند و قبل از دیگری خود ما را نابود می کند.
قضاوت را بر پایه دانش قرار دهیم تا عدالتی هر چند ناقص،اما بهتر از شایعه، بوجود آید.
برچسب:
نویسنده: imi