دموکراسی افغانستان ....

دموکراسی افغانستان

در کام کوکنار

افزایش کشت کوکنار و تجارت مرگبار مواد مخدر در افغانستان، علیرغم حضور هزاران نیروی خارجی و غربی در کشور، یکی از فاکتورهای برجستهی ناکامی این نیروها را نشان میدهد.

یادآوری و اذعان براین امر بارها از سوی نهادهای بینالمللی، کشورهای همسایه و منطقه، نهادهای مدنی و رسانهیی صورت گرفته و چه بسا اعتراف مقامات غربی و امریکایی را نیز در پی داشته است.

با حملهی امریکا به افغانستان تولید تریاک از ۷۴ تن به یک هزار و ۲۸۷ تن رسید. باقی ماندن افغانستان در جایگاه اول تجارت تریاک و کشت کوکنار در زیر سایهی سنگین حضور نیروهای نظامی خارجی پرسشهای فراوانی را برانگیخته و ابهام در خصوص این تجارت مرگبار و هیولای هزارسر را بیشتر ساخته است.

تردیدی نیست که تریاک افغانستان یکی از منابع مالی تروریزم منطقه و جهان است و باعث مرگ صدها جوان و فلاکتباری نیروی انسانی افغانستان و بسیاری از مردم منطقه و جهان گردیده است. لذا میطلبید تا ناتو به رهبری ایالات متحده امریکا در آغاز حمله به افغانستان در سال 2001 میلادی، توجه عمده به این مسأله داشته و یکی از رووس سیاستهای خویش را محو این پدیده و ماده در نظر میگرفت.

اما افزایش روز افزون کشت، تولید و قاچاق این ماده نشان میدهد که دولت امریکا این واقعیتهای تلخ افغانستان را نادیده گرفت و اکنون اعتراف به این ناکامی هیچ دردمی را درمان نخواهد کرد.

هرچند که کاخ سفید هنوز هم زیر بار مسئولیت عواقب یکی از شومترین تصمیمات خود نمیرود اما با گذشت سالها از حضور نظامی این کشور و همپیمانان آن در افغانستان، سیل عظیمی از مردم مستضعف افغانستان کشته و آواره میشوند، اقتصاد و زیرساختهای اساسی کشور و منابع زیرزمینی و منافع حاصل از آن برباد میرود و تا هنوز تروریزم و شبکههای وابسته به آن در افغانستان حضور فعال دارد. از دیگر سو موج بیسابقهی تولید تریاک، افغانستان را فراگرفته و کشور در آستانهی تبدیل شدن به مافیای بزرگ مواد مخدر است.

بابی چارلز؛ مسوول اداره مبارزه با مواد مخدر وزارت خارجه امریکا در آن زمان (2001)هشدار داد: «من زنگ خطر را به صدا درآوردم که این موضوع (رشد غیرقابل کنترل تولید تریاک، مقارن با حمله به افغانستان)، دموکراسی افغانستان را خواهد بلعید.»

اواخر سال 2004 به چارلز اخطار شد که دیگر خیلی مزاحم شده اســت و اوایل ســال بعد، توسط وزیر خارجه جدید (کاندولیزا رایس) برکنار شد.

ابتدای سال 2001 سازمان سیا فهرست بلندبالایی از اهداف مناسب برای بمباران در افغانستان را تهیه کرده بود که البته این فهرست شامل 20 تا 25 آزمایشــگاه اصلی تولید مواد مخدر، انبار و تأسیسات مرتبط بود.

پنتاگون و کاخ سفید بعد از حمله به افغانستان از دادن هرگونه دستوری برای بمباران این تأسیسات یا دستگیری اربابان مواد مخدر افغان، کاملاً خودداری کردند.

ایــن تصمیم (صرفنظر کردن عامدانه از مبارزه با مواد مخدر) اولین علامتی بود که نشان میداد کاخ ســفید و پنتاگون کاری با موانع کشورسازی و دموکراسی در افغانستان ندارد، بلکه فقط آمدهاند تا با تروریزم! بجنگند.

پنتاگون بیم آن داشت که انجام عملیات علیه مواد مخدر، ارتش را رویاروی جنگسالارانی قرار دهد که به ایالات متحده در این تهاجم پرهزینه کمک میرساندند؛ ازاینرو معاون وزیر دفاع در سال 2002 در کاخ سفید اعلام کرد: «مبارزه با مواد مخدر بخشی از جنگ علیه تروریزم نیست.»

اواخر حکومت طالبان، کشت کوکنار رسماً ممنوع اعلام شد و این ممنوعیت سبب شد که در سال 2001 تولید تریاک افغانستان به 74 تن محدود شــود. همین که دولت جدید افغانستان تحت پشتیبانی امریکا قدرت را به دست گرفت، کنترلها و ممنوعیتها از سوی دولت مرکزی برداشته شد و ظرفیت تولید تریاک در سال 2002 به یک هزار و 287 تن صعود کرد. تولید در سال بعد به بیش از دو برابر و در سال 2004 به بیش از 2 برابر ســال 2003 (چهار برابر ســال 2002 ) رسید. بدین ترتیب در سال 2004، افغانستان 87% تریاک دنیا را تولید میکرد.

میزان کشت کوکنار در 206 هکتار از اراضی افغانستان، هروئینی بهارزش 7 میلیارد دالر تولید میکرد و افغانستان را در رتبهی اول اراضی زیر کشت مواد مخدر و در آستانهی پشت سر گذاشتن کلمبیا بهعنوان پایتخت قاچاق مواد مخدر جهان قرار میداد. با این حساب دولت تحتالحمایهی امریکا در افغانستان را «دولت مواد مخدر» میتوان نامید.

ســالها بود که تئوری توطئه در مورد نقش ســیا در ترانزیت کوکائین از امریکای لاتین به سراسـر دنیا، به دســت فراموشی سپرده شده بود.

اکنون اما تجارت هروئین افغانستان چنان است که سؤالات جدی در مورد نزدیکی بیش از حد سیا، پنتاگون و کاخ سفید با اربابان افغانی دستاندرکار تجارت هروئین مطرح خواهد شد.